stosowane przy obsłudze pojazdów samochodowych
Diagnostyka, obsługa i naprawa pojazdów samochodowych to przede wszystkim zespół czynności prowadzonych w celu zdiagnozowania i usunięcia powstałych w trakcie ich eksploatacji ewentualnych nieprawidłowości w działaniu poszczególnych elementów, mechanizmów czy podzespołów oraz wszelkiego rodzaju zabiegi zapobiegające ich występowaniu.

Preparat do złącz elektrycznych.
Produkty chemiczne przy obsłudze pojazdów samochodowych używane były już nieco wcześniej, lecz wówczas ich stosowanie sprowadzało się do czynności pielęgnacyjnych, związanych przede wszystkim z estetyką nadwozia. Pierwsze bardziej specjalizowane produkty chemiczne “wkroczyły” do warsztatów blacharsko-lakierniczych jako preparaty gwarantujące przeprowadzenie prawidłowego procesu technologicznego i to zarówno na etapie przygotowania nadwozia, jak również i samego procesu nanoszenia powłoki lakierniczej. Kolejnym zastosowaniem produktów chemicznych przy obsłudze pojazdów bezpośrednio w warsztatach, a nie w samym technologicznym procesie produkcyjnym, było wykorzystanie ich jako środki antykorozyjne przy zabiegach związanych z konserwacją podwozi.

Środek do konserwacji, smarowania zamków, zawiasów drzwi i pokryw.
Znaczny przełom w zastosowaniu “chemii” przy naprawach pojazdów nastąpił w momencie wprowadzenia wysoko specjalizowanych gatunków klejów. Obecnie powszechnie stosowane w warsztatach są kleje:
- anaerobowe – łączące elementy metalowe, utwardzające się bez dostępu tlenu;
- silikonowe – w których reakcja spajania następuje poprzez kontakt z wilgocią z otoczenia;
- epoksydowe (tzw. kleje dwuskładnikowe) – zawierające żywicę i utwardzacz;
- oraz akrylowe i cyjano-akrylowe (beztlenowe z aktywatorami).
Kleje w warsztacie samochodowym wykorzystuje się dość powszechnie do:
- wklejania szyb;
- mocowania do nadwozi elementów izolacyjnych i tłumiących;
- łączenia elementów w układach hydraulicznych, pneumatycznych oraz elektrycznych;
- napraw elementów wykonanych z tworzyw sztucznych i metali;
- napraw połączeń śrubowych;
- różnego rodzaju uszczelnień.
Bardzo przydatne, a w niektórych przypadkach wręcz niezbędne, przy obsłudze pojazdów są środki chemiczne, które umożliwiają penetrację skorodowanych złącz gwintowych. Ich działanie polega na rozpuszczaniu tlenków metali i umożliwia demontaż złącza bez uszkodzenia. Inną grupę preparatów chemicznych wykorzystywanych przy obsłudze pojazdów samochodowych w warsztacie stanowią środki stosowane do obsługi poszczególnych układów silnika (układu zasilania paliwem, smarowania czy chłodzenia). Układy te w trakcie eksploatacji pojazdu tracą wymaganą drożność i wówczas konieczne jest ich skuteczne przeczyszczenie i usunięcie nagromadzonych zanieczyszczeń lub są po prostu nieszczelne, powodując wyciek cieczy i wtedy zachodzi konieczność ich uszczelnienia. Obecnie dostępne preparaty chemiczne dają możliwość zaradzenia w obu tych przypadkach (oczywiście tylko w pewnym zakresie). Do czyszczenia układów zasilania paliwem (zwłaszcza wtryskiwaczy), poprzez ich dodanie w odpowiednich proporcjach do paliwa, stosowane są preparaty chemiczne skutecznie usuwające nagar i osady z wszystkich elementów mających bezpośredni kontakt z paliwem.
Układ smarowania silnika pomimo skutecznego systemu filtracji wymaga również w niektórych przypadkach ingerencji preparatów chemicznych w celu zapewnienia (odzyskania) poprawnego przepływu oleju. W tym celu stosuje się specjalny chemiczny środek czyszczący przed czynnością okresowej wymiany oleju. Dzięki około 10 minutowej pracy oleju wraz ze środkiem czyszczącym następuje skuteczne oczyszczenie niedrożnych miejsc układu. W niektórych przypadkach czyszczenia z użyciem chemii wymaga również układ chłodzenia silnika. Preparat stosowany do czyszczenia tego układu usuwa kamień kotłowy i różnego rodzaju inne osady z całego układu chłodzenia. Układy smarowania, zasilania paliwem oraz chłodzenia ulegają w skutek różnych czynników procesom rozszczelnienia. Przy drobnych wyciekach zastosowanie odpowiedniego preparatu chemicznego daje zadowalające efekty uszczelniające. Po dodaniu tego typu środka w odpowiedniej ilości, substancje zawarte w nim powstrzymują ewentualne drobne wycieki.
Specjalną grupę środków chemicznych przy obsłudze pojazdów samochodowych stanowią obecnie preparaty przeznaczone do czyszczenia osprzętu elektrycznego. Dzięki ich zastosowaniu w zdecydowany sposób poprawione zostają właściwości przewodności elektrycznej na złączach i różnego rodzaju stykach. Skutecznie usuwają różnego rodzaju osady oraz poprawiają skuteczność działania zaśniedziałych złącz. Chemia wkracza ostatnio również w sferę klimatyzacji samochodowej. Wymagające okresowego czyszczenia podzespoły układu klimatyzacji przeczyszczane są również przy użyciu odpowiednich preparatów chemicznych. W tym zakresie zastosowanie znajduje specjalny środek do czyszczenia i zabezpieczania powierzchni parownika, na którym osadzają się bakterie szkodliwe dla organizmu człowieka oraz odpowiedzialne za nieprzyjemne zapachy, pochodzące z nawiewów układu klimatyzacji.
Inne zastosowanie praktyczne środków chemicznych przy obsłudze pojazdów samochodowych to:
- specjalne preparaty do konserwacji zawiasów oraz zamków drzwi i pokryw;
- środki do konserwacji i regeneracji pasków klinowych (zabezpieczające przed nadmiernym zużyciem i ograniczające hałasy związane z efektem ślizgania się);
- preparaty zwiększające współczynnik tarcia współpracujących elementów (okładzin ciernych i sprzęgieł).
mgr Andrzej Kowalewski