Wibracje skrętne przyczyniają się do nadmiernego zużycia łożysk, zużycia/ hałasu paska układu pomocniczego a także w skrajnych przypadkach uszkodzenia wału korbowego.
Wytłumienie nadmiernych wibracji jest bardzo istotne. W większości nowoczesnych samochodów stosuje się w tym celu dwumasowe koło zamachowe. Powszechnym zastosowaniem cieszą się również koła pasowe z tłumikiem drgań (TVD). Koła te są kołami wału korbowego z elementem gumowym pomiędzy dwoma częściami metalowymi (fot. 1).
Łącznik gumowy pełni funkcję elementu tłumiącego. Ze względu na wytrzymałość (tłumienie wibracji) i specyfikę materiału (guma), element ten zużywa się i wymaga wymiany w określonym czasie (fot. 2).
Występują dwa główne typu kół pasowych z tłumikiem drgań (TVD). Typ „otwarty” występuje głównie w silnikach benzynowych, podczas gdy typ „zamknięty” stosowany jest w większości przypadków w silnikach wysokoprężnych (fot. 3).
Nawiercony otwór, który można znaleźć na TVD, wykonano dla wyważenia (kalibracji) koła TVD (fot. 4).
Zużyte/ uszkodzone koła spowodują zwiększenie poziomu drgań, głośną pracę paska i przyśpieszone zużycie wszystkich komponentów danego układu. Mogą również doprowadzić do uszkodzenia jednokierunkowego sprzęgiełka alternatora, a w konsekwencji alternatora.
Kontrola wzrokowa:
Poniżej określono symptomy, które wskazują na konieczność wymiany koła pasowego z tłumikiem drgań:
1) Pęknięcia gumy (fot. 2).
2) Brakujące fragmenty gumy (fot. 5).
3) Wyraźne znaki kontaktu metalowego wskaźnika w otworze szczelinowym (fot. 6).
4) Drobiny rdzy pojawiające się po stronie zewnętrznej na niektórych kołach TVD stanowią rodzaj wczesnego ostrzeżenia o zbliżającym się problemie.
5) Pasek wieloklinowy (fot. 7) może się zsuwać na skutek uszkodzonego koła TVD.
6) Narysuj/ namaluj linie na kole TVD (od strony zewnętrznej do środka), uruchom na minutę silnik (dodając kilkukrotnie gazu), wyłącz silnik i sprawdź czy występuje załamanie naniesionej linii. Jeżeli taki koło TVD wymaga wymiany!
Zalecenia:
– Koło pasowe z tłumikiem drgań należy wymienić przy wymianie paska pomocniczego i napinacza. Wymiana ta powinna nastąpić nie później niż co 120 000km.
– Koło pasowe z tłumikiem drgań należy zweryfikować ze względu na ślady zużycia i uszkodzenia przy każdej naprawie auta, szczególnie powypadkowej. Powinno to nastąpić nie później niż co 60.000 km! W większości przypadków ewentualne zużycie i/lub uszkodzenia pojawiają się wcześniej na tylnej stronie koła aniżeli na przedniej.
– Zużycie nie zawsze musi być widoczne, ale głośna praca koła TVD lub paska może sygnalizować powstanie problemu.
– Aby zagwarantować optymalne osiągi, koło pasowe TVD należy montować zawsze zgodnie z zaleceniami producenta samochodu.
– Wiele kół TVD’s jest mocowanych na silniku za pomocą specjalnych śrub rozciągliwych, które należy wymienić po demontażu i dokręcić właściwym momentem obrotowym!
Uwagi:
1) Prędkość obrotowa na biegu jałowym i jazda sportowa stanowią najgorsze warunki pracy dla TVD i innych komponentów napędu.
2) W niektórych przypadkach kół TVD nie należy używać bez zainstalowanego paska pomocniczego!
3) Uwaga na podróbki (fot.8). Te tanie koła nie posiadają żadnego elementu tłumiącego drgania. Wewnątrz nie ma gumy, jedynie O-ring zamocowany do części zewnętrznej.
